IV Klucz Kominowy (He) – historia jednostki
IV Klucz Kominowy (He) to polska jednostka lotnicza, która została utworzona w maju 1940 roku we Francji, w ramach Polskich Sił Powietrznych. Jej powstanie było odpowiedzią na dynamicznie zmieniającą się sytuację wojenną i potrzebę obrony strategicznych obiektów lotniczych. Klucz, mimo krótkiego istnienia, odegrał istotną rolę w działaniach powietrznych podczas II wojny światowej.
Formowanie i organizacja
IV Klucz Kominowy został sformowany w połowie maja 1940 roku w Centrum Wyszkolenia Lotnictwa. Dowództwo nad jednostką objął porucznik Zdzisław Henneberg, doświadczony pilot, który miał za zadanie zorganizowanie klucza oraz przygotowanie go do działań bojowych. Klucz otrzymał przydział do Lekkiej Eskadry Obronnej stacjonującej w Châteauroux, gdzie jego głównym zadaniem była powietrzna ochrona zakładów lotniczych Bloch oraz Bazy Lotniczej nr 103.
Początkowo jednostka liczyła sześciu pilotów, jednak z czasem do grupy dołączył klucz porucznika Cebrzyńskiego, znany jako Klucz Frontowy „Ce”, który był częścią Grupy Czołowej II/6. Piloci klucza dysponowali samolotami Bloch MB.152, które wymagały krótkiego okresu przygotowawczego przed rozpoczęciem działań bojowych. Po kilku dniach intensywnych prac maszyny były gotowe do lotów bojowych.
Działania bojowe
Od 5 czerwca 1940 roku IV Klucz Kominowy rozpoczął wykonywanie zadań bojowych, uczestnicząc w licznych patrolach nad obszarem Francji. W ciągu kilkunastu dni klucz zrealizował około dwudziestu pięciu misji bojowych, zdobywając jedno potwierdzone zestrzelenie bez strat własnych. Warto zaznaczyć, że piloci klucza wykazywali się dużym profesjonalizmem i odwagą w trakcie wykonywania swoich obowiązków.
Ostatnie zadanie bojowe zostało wykonane przez polskich pilotów 16 czerwca 1940 roku. Po tym dniu sytuacja na froncie uległa znacznemu pogorszeniu, co zmusiło załogę klucza do podjęcia decyzji o ewakuacji. Część pilotów zdecydowała się na ewakuację morską do Wielkiej Brytanii, natomiast kilku z nich, 18 czerwca, postanowiło przetransportować się samolotami Bloch MB.152, lądując na lotnisku w Tangmere. Były to jedyne polskie maszyny, które dotarły do Anglii w tamtym czasie.
Skład osobowy IV Klucza Kominowego
W skład IV Klucza Kominowego weszło kilku wybitnych pilotów, którzy swoją służbą przyczynili się do obrony francuskiego nieba oraz dalszych działań Polskich Sił Powietrznych. Oto lista żołnierzy klucza:
- por. Zdzisław Henneberg – dowódca
- por. Marian Imiela
- ppor. Stanisław Wielgus
- ppor. Mieczysław Waszkiewicz
- ppor. Benedykt Zieliński
- ppor. Brunon Kudrewicz
- ppor. Witold Retinger
- kpr. Paweł Gallus
- kpr. Ryszard Lewczyński
Zakończenie działalności klucza
Z chwilą ewakuacji IV Klucza Kominowego zakończyła się jego działalność we Francji w 1940 roku. Mimo że jednostka istniała przez krótki okres, jej wkład w obronę przestrzeni powietrznej oraz działania bojowe nie może być umniejszany. Piloci klucza wykazali się nie tylko umiejętnościami pilotażowymi, ale również determinacją i odwagą w trudnych warunkach wojennych.
Ewakuacja do Anglii stanowiła nowy rozdział dla polskich pilotów, którzy kontynuowali walkę o wolność swojego kraju w szeregach Polskich Sił Powietrznych na Wyspach Brytyjskich. IV Klucz Kominowy pozostawił po sobie ślad w historii polskiego lotnictwa wojskowego, będąc przykładem heroizmu i poświęcenia polskich żołnierzy walczących podczas II wojny światowej.
Bibliografia
- „Pilot Wojenny”. 4(7)/2000, s. 44 – 65, 07.2000. Warszawa: ECHO.
- Grzegorz Śliżewski: Polskie „kominy” we Francji w 1940 roku.
- Janusz Zuziak: Wojsko Polskie we Francji 1939–1940; organizacja i działania bojowe. Warszawa: Oficyna Wydawnicza „Rytm”, 2013.
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).